Nederland kent specifieke franchisewetgeving: de Wet franchise. De Wet franchise vormt sinds de invoering op 1 januari 2021 een juridisch kader in de verhouding tussen franchisegevers en franchisenemers in Nederland. De wet beoogt een evenwichtige samenwerking tot stand te brengen. De Wet franchise is van dwingendrechtelijke aard op een aantal essentiële punten, zoals het instemmingsrecht bij eenzijdige wijzigingen, het recht op informatievoorziening voorafgaand aan het tekenen van de franchiseovereenkomst en het hanteren van een zogenaamde standstill-periode van 4 weken voorafgaand aan het tekenen van de franchiseovereenkomst. Partijen mogen niet van deze bepalingen afwijken.
De Wet legt de nadruk op 4 onderdelen die volgens de wetgever cruciaal zijn voor meer evenwichtige franchiseverhoudingen:
Naast de specifieke franchisewetgeving, spelen bij franchiseovereenkomsten meerdere rechtsgebieden en dus verschillende wetten een rol. Zo spelen het algemene verbintenissenrecht, het ondernemingsrecht, privacywetgeving, fiscale wetgeving een rol. Qua mededingingsrecht zijn franchiseformules gebonden aan de regels van het Nederlandse en Europese mededingingsrecht. Dit geldt voor bijvoorbeeld prijsafspraken, rayonbescherming, non-concurrentiebedingen en exclusieve afnameverplichtingen. Aspecten die betrekking hebben op het intellectuele eigendom (merken, handelsnamen en auteursrechten) worden beheerst door het intellectuele eigendomsrecht.
In een steeds complexer wordend juridisch speelveld is het cruciaal dat de franchiseovereenkomst niet alleen aansluit op de Wet franchise, maar ook in lijn is met de actuele jurisprudentie en de bepalingen van de overige wet- en regelgeving die de franchiseovereenkomst raken.
In de franchiseovereenkomst (inclusief bijlagen en addenda) leggen we bindende basisafspraken vast, zoals rechten, plichten, looptijden, exclusiviteit, (levering- en betaling)voorwaarden, vrijwaringen, financiële verplichtingen, exitbepalingen, aansprakelijkheid etc. Daarnaast bevat een franchiseovereenkomst afspraken over onder andere de volgende zaken: rayon of verzorgingsgebied, intellectuele eigendomsrechten, geheimhouding, non-concurrentiebeding, non-relatiebeding, de dienstverlening van de franchisegever aan de franchisenemer, gevolgen van (tussentijdse) beëindiging, overdracht van de franchiseonderneming, marketing en communicatie, het assortiment, de prijzen, gebruik van data, gegevensbescherming en herinvesteringen.
Geen enkele franchiseovereenkomst is standaard. Het betreft maatwerk afhankelijk van de branche, de bedrijfscultuur, het bedrijfsconcept, de bedrijfsprocessen, de hardheid van de formule, de afdwingbaarheid van de verplichtingen en de afspraken in de operationele samenwerking tussen franchisegever en franchisenemer.
Wanneer jouw onderneming of jouw franchiseformule internationaal wil gaan, zijn er veel zaken waar je rekening mee moet houden. Bij het maken van een internationale franchiseovereenkomst is bijvoorbeeld de rechts- en forumkeuze belangrijk.
De rechtskeuze houdt in dat partijen bij de franchiseovereenkomst zelf bepalen welk nationaal recht van toepassing is op de overeenkomst. Dit betekent dat de regels, principes en jurisprudentie van het gekozen rechtsstelsel leidend zijn bij de interpretatie van contractuele bepalingen. Het gekozen recht kan dwingende bepalingen bevatten waarvan partijen niet mogen afwijken. Deze bepalingen kunnen de interpretatie en uitvoering van het contract beïnvloeden, zelfs als ze niet expliciet in het contract staan. Een duidelijke rechtskeuze biedt partijen meer rechtszekerheid, omdat ze weten welk recht van toepassing is en hoe het contract geïnterpreteerd wordt in geval van een geschil.
De forumkeuze bepaalt welke nationale rechter een geschil behandeld.
Sinds 1 januari 2021 is in Nederland de Wet Franchise van kracht. De Wet is dwingendrechtelijk van toepassing op een in Nederland gevestigde franchisenemer, ook als de franchisegever een buitenlandse partij is of als is bepaald dat buitenlandse recht van toepassing is. Het is simpelweg niet toegestaan om in het nadeel van een in Nederland gevestigde franchisenemer van de Nederlandse Wet franchise af te wijken.
Wanneer je als Nederlandse franchisegever met Nederlandse franchisenemers internationale groei nastreeft, is het vaak makkelijker en goedkoper om te kiezen voor Nederlands recht (rechtskeuze) en een Nederlandse rechter (forumkeuze).
Een in Nederland gevestigde franchisegever die een overeenkomst sluit met een in het buitenland gevestigde franchisenemer, mag afwijken van de Wet franchise, óók als het Nederlands recht op de franchiseovereenkomst van toepassing is verklaard. Dit betekent dat je vrijer kunt afwijken van de wettelijke regels voor bescherming die gelden voor Nederlandse franchisenemers. Het is echter wel zo dat in andere landen soms regels gelden die niet zomaar opzij gezet kunnen worden met een rechtskeuze voor Nederlands recht. Er zijn veel landen die dwingend recht hebben voor franchiseovereenkomsten waar rekening mee moet worden gehouden. Er zal dus altijd een lokale juridische toets moeten plaatsvinden. Franchise Connect heeft internationale partners die dit kunnen verzorgen.